Əvvəl darboğazı tapmaq lazımdır
Biznesdə proqram təminatı ilə bağlı söhbət çox vaxt belə başlayır:
“Bizə CRM lazımdır.”
Və ya:
“Hər şeyi avtomatlaşdırmaq istəyirik.”
Bu, normaldır.
Çünki ayrı-ayrı Excel faylları, WhatsApp qrupları və bir-birindən əlaqəsiz proqramlar bir müddət sonra komandanı yorur.
Amma mən belə söhbətdə ilk olaraq hansı proqramı seçəcəyimizi düşünmürəm.
Əvvəlcə prosesin harada ilişdiyini anlamağa çalışıram.
Problem çox vaxt alətin özü deyil
Bəzən CRM işləyir.
Anbar proqramı da var.
Ödəniş ayrıca izlənilir.
Amma sifariş bir yerdən gəlir, status başqa yerdə yenilənir, hesabat isə günün sonunda əl ilə hazırlanır.
Belə olanda yeni proqram əlavə etmək problemi həmişə həll etmir.
Çünki əsas gecikmə çox vaxt bir ekranda olmur.
Əsas gecikmə keçidlərdə yaranır.
Məlumat bir sistemdən digərinə köçürüləndə.
Eyni məlumat ikinci dəfə daxil ediləndə.
Kiminsə təsdiqini gözləyəndə.
Vəziyyəti öyrənmək üçün komandadan məlumat toplamaq lazım gələndə.
Darboğaz haradadır?
Mənim üçün darboğaz prosesin ən çox vaxt itkisinə, səhvə və ya gərginliyə səbəb olan hissəsidir.
Bəzən bu, sifarişin qəbuludur.
Bəzən anbara ötürülməsidir.
Bəzən ödənişin izlənməsidir.
Bəzən isə sadəcə “indi bu sifariş hansı mərhələdədir?” sualına cavab tapa bilməməkdir.
Ona görə ilk sual “nə quracağıq?” olmur.
İlk suallar belə olur:
- Bu gün komanda ən çox vaxtı harada itirir?
- Eyni məlumat harada iki dəfə daxil edilir?
- Hansı addım yalnız bir nəfərin yaddaşında qalıb?
- Rəhbər vəziyyəti görmək üçün kimə yazır?
- Hansı gecikmə müştəriyə birbaşa təsir edir?
Bu suallar feature siyahısından daha çox şey göstərir.
Hər şeyi bir anda avtomatlaşdırmaq lazım deyil
Yayğın yanaşmalardan biri böyük sistemlə başlamaqdır.
Tam CRM.
Tam ERP.
Hər modul.
Hər hesabat.
Amma biznes hələ öz prosesini aydın görmürsə, böyük sistem çox vaxt yeni yükə çevrilir.
Daha təhlükəsiz yol başqadır.
Əvvəl bir axını düzəltmək.
Məsələn:
Sifariş → hazırlanma → ödəniş → bildiriş
Və ya:
Müraciət → təsdiq → rezervasiya → hesabat
Bu, kiçik görünə bilər.
Amma düzgün seçilmiş bir axın çox vaxt bütün əməliyyata təsir edir.
Çünki darboğaz aradan qalxanda ona bağlı əl əməliyyatları da azalır.
Əvvəl ölçmək, sonra genişləndirmək
Bir axın işə düşəndən sonra növbəti addım daha aydın olur.
Çünki artıq təxmin yox, real istifadə məlumatı var.
Hansı status çatışmır?
Hansı hesabat həqiqətən lazımdır?
Hansı inteqrasiya həqiqətən vaxt qazandırır?
Hansı hissə hələ də əl ilə görülür?
Bu zaman sistemə yeni hissələr əlavə etmək daha əsaslı olur.
Mənim üçün düzgün ardıcıllıq belədir:
Prosesi xəritələ → darboğazı tap → bir axını qur → istifadəyə ver → ölç → sonra genişləndir
Texnologiya bu sırada sonra gəlir.
Java, Spring Boot, API, database — bunlar alətdir.
Əsas məsələ isə biznesin harada ilişdiyini düzgün görməkdir.
Yekun
Biznesə bəzən böyük proqram lazım olur.
Amma çox vaxt əvvəl lazım olan şey böyük proqram deyil.
Əvvəl lazım olan şey prosesdəki darboğazı tapmaqdır.
Çünki yaxşı sistem hər şeyi əhatə edən sistem deyil.
Yaxşı sistem işin ən ağrılı yerini rahatlaşdıran və sonra ehtiyaca görə böyüyə bilən sistemdir.