Eyni fakt üç yerdədirsə, sistem yoxdur
Layihə danışıqlarında bəzən belə deyilir:
“Bizdə artıq hər şey var. Sadəcə bir az avtomatlaşdırmaq lazımdır.”
Sonra məlum olur ki, sifariş WhatsApp-dadır, ödəniş Excel-də, status isə kiminsə yaddaşında.
Bu üçü eyni işi idarə edir.
Amma eyni faktı üç fərqli yerdə saxlamaq idarəetmə deyil.
Bu, hər dəfə məlumatları bir-biri ilə tutuşdurmaq ehtiyacı yaradır.
Problem sakit gündə yox, yük altında üzə çıxır
Sakit gündə insanlar bu boşluqları özləri bağlayırlar.
Məşğul olanda isə:
- bir yerdə “ödənilib”, digərində “gözləyir”
- eyni müştəri iki dəfə təsdiqlənir
- kiminsə telefonundakı son mesaj “rəsmi” qərara çevrilir
Belə vəziyyətdə “sistem yoxdur” demək tam doğru deyil.
Sadəcə hansı məlumatın doğru olduğunu müəyyən edən vahid mənbə yoxdur.
Proqramın işi yeni cədvəl açmaq deyil
Yaxşı proqram çox vaxt üç əsas şeyi həll edir:
- bir faktı bir əsas yerdə saxlayır
- statusların mənasını sabitləşdirir
- kimin nəyi dəyişə biləcəyini aydınlaşdırır
Yəni məqsəd daha çox məlumat saxlamaq və daha çox ekran yaratmaq deyil.
Məqsəd eyni suala hər dəfə eyni cavabı verməkdir:
“Hazırda vəziyyət nədir?”
Əvvəl bu sualları verirəm
Yeni sistem qurmazdan əvvəl mən adətən bunları soruşuram:
- Bu prosesdə əsas fakt nədir — sifariş, rezervasiya, ödəniş, yoxsa başqa bir şey?
- Bu fakt bu gün harada əsas və doğru məlumat hesab olunur?
- Digər yerlərdəki məlumat əsas mənbədən gəlir, yoxsa ayrıca idarə olunur?
- Məlumatlar ziddiyyət təşkil edəndə hansına inanırsınız?
Cavab “hamısına”dırsa, problem hələ proqramda deyil.
Əvvəlcə faktın əsas mənbəyini müəyyənləşdirmək lazımdır.
Sonra proqramı qurmaq.
Nəticə
Üç fərqli alətdə eyni işi aparmaq əvvəlcə rahat görünə bilər.
Amma məlumat parçalandıqca hər yeni düymə, hər yeni hesabat və hər yeni inteqrasiya qarışıqlığı daha da böyüdə bilər.
Əvvəl bir fakt, bir əsas mənbə.
Sonra ekranlar.