“Bir dəfəlik istisna” qaydaya çevrilir

Sistemdə qayda var. Məsələn: endirim maksimum 10%.

Sonra biri deyir:

“Bu dəfəlik 25% verək. Qayda qalsın, sadəcə bu sifariş üçün.”

İlk dəfə bu, ağlabatan görünür. Müştəri narazıdır, menecer qərar verir, iş dayanmır.

Problem “bu dəfəlik” sözündədir.

Səbəb, limit və iz yazılmayanda istisna unudulmur — təkrarlanır.

Niyə istisna qalır?

Çünki düymə işləyir.

Hər dəfə eyni situasiya gələndə komanda yenidən qaydanı müzakirə etmir. Eyni override-u basır. Bir həftə sonra “istisna” artıq əsas yol olur — sadəcə heç kim onu belə adlandırmır.

Bir müddət sonra vəziyyət belə olur:

• Yazılı qayda bir şey deyir, real satış başqa
• Yeni işçi əvvəl “necə keçmək olar”ı öyrənir
• Hesabatda niyə endirim verildiyi görünmür
• Menecer “sistemdə belədir” deyir — amma sistem əslində susur

Bu nöqtədə override artıq istisna deyil.

O, gizli qaydadır.

İstisna nə vaxt məqbuldur?

Mən override-u qadağan etmirəm. Real işdə bəzən lazımdır.

Amma üç şey olmadan onu qəbul etmirəm:

• Səbəb — niyə bu dəfə qaydadan çıxdıq (qısa, yazılı)
• Sərhəd — kim edə bilər, hansı həddə qədər
• İz — kim, nə vaxt, hansı sifarişdə; təkrarlananda qaydanı yeniləmək üçün siqnal

Bunlar varsa, istisna həqiqətən istisna qala bilər.

Yoxdursa, siz sadəcə ikinci qayda yazmısınız — daha zəifini, heç kimə görünməyənini.

Nəticə

“Bu dəfəlik” plan deyil.

Plan səbəb, sərhəd və izdir.

Əks halda istisna qalır.

Və bir ay sonra komanda yenə eyni söhbəti edir — sadəcə artıq heç kim “bu istisnadır” demir.